تفاوت تراس و بالکن و ایوان

از دید برخی ممکن است تراس، بالکن و ایوان مفاهیم یکسانی بنظر برسند، این سه مورد تشابهاتی دارند و هر سه به عنوان فضاهای باز در معماری شناخته می شوند اما علارغم تشابهات از نظر ساختار، طراحی و کاربرد، ابعاد و همچنین قوانین حقوقی با هم تفاوت های قابل توجهی دارند که در ادامه به آن ها خواهیم پرداخت چراکه شناخت دقیق هر یک می تواند به انتخابی صحیح و استفاده بهینه از آن ها منجر شود.

بالکن چیست؟

بالکن (Balcony) عضوی از ساختمان است که نه در بخش داخلی فضا بلکه به صورت بیرون زدگی از بنا خود را نشان می دهد و سطحی است که از 2 یا 3 طرف به طور مستقیم با هوای آزاد ارتباط دارد، به عبارتی دیگر بالکن فضایی نیمه باز و معمولاً مسقف است که به دیوار خارجی ساختمان متصل بوده و جزئی از مساحت آپارتمان به شمار می رود.

ویژگی های بالکن

• ساختار: پیش آمده و مسقف
• محل قرارگیری ساختمان: اتصال به دیوار خارجی ساختمان و در طبقات بالا
• اندازه: کوچکتر از تراس
• کاربرد: محلی دنج برای استراحت، پرورش گل و گیاه و خشک کردن لباس

انواع بالکن

بالکن ها با توجه به ساختار و ضوابط چند نوع دارند:

بالکن واقعی

سکویی بیرون زده از ساختمان با نرده هایی جهت حفظ ایمنی و به اندازه ای بزرگ که بتوان در آن راه رفت و مبلمان قرار داد و از طبقه دوم به بالا آن را در نظر می گیرند.

بالکن سرپوشیده

شبیه به بالکن واقعی اند اما از نظر فنی بالکن محسوب نمی شوند و سکویی مرتفع برای دسترسی به فضای خارجی فراهم کرده و می توان در روهای بارانی در آن نشست.

بالکن نیم اشکوب

یک طبقه کوچک بین دو طبقه اصلی بوده که معمولاً دارای سکو و فضایی بزرگ است که یک طرف آن دیوار و طرف دیگر آن نرده محافظ داشته و مکانی دلنشین برای دفتر کار خانگی و یا استراحت به شمار می رود.

بالکن مصنوعی

این بالکن ها از نرده هایی تشکیل شده اند که به نمای بیرونی جذابیت ظاهری بخشیده و بعبارتی تنها توهم بالکن را به وجود می آورد و هیچ گونه کف و یا سکویی در فضای خارجی وجود ندارد.

بالکن کاذب

این بالکن ها دارای نرده هایی هستند که از درب بازشونده طبقات محافظت کرده و در کل سکویی در حد 10 تا 15 سانتیمتر فضایی برای تهویه و ورود نور به فضاهای داخلی فراهم می کند.

تراس

تراس (Terrace) فضایی است بدون سقف که مساحتش در بنا حساب نشده و جزئی از مشاع ساختمان محسوب می شود، تراس بر خلاف بالکن الزاماً بخشی بیرون زده از ساختمان نیست و می تواند روی بام یا بخشی از طبقه همکف به صورت فضایی باز طراحی گردد.

اگرچه تراس واژه ی فارسی نیست و ممکن اس بنظر برسد در معماری ایرانی از قدمت چندانی برخوردار نباشد اما نام دیگر تراس همان بهارخواب است که شاید بتوان گفت نسخه تکامل یافته از ایوان باشد.

ویژگی های تراس

• ساختار: مسطح، بدون سقف با کفپوش مقاوم
• محل قرارگیری: روی سقف و یا هم سطح با حیاط
• اندازه: گاهی بزرگتر و قابل استفاده برای چند نفر و یا چند واحد
• کاربرد: استراحت طولانی، باربیکیو و مبلمان فضای باز

ایوان چیست؟

ایوان که قدمت زیادی در معماری ایرانی دارد، فضایی است نیمه باز و متصل به بنا که از یک طرف با هوای آزاد ارتباط دارد و معمولاً در خانه های ویلایی و مشرف به حیاط به کار می رود و محل ورود و خروج به بنا است.

قوانین شهرداری بالکن و تراس

در مواردی که کف تراس یا بالکن در ارتفاع بیشتر از 0.7 متر نسبت به فضای مجاور باشد بایستی تدبیری برای جان پناه و یا حفاظی مناسب اندیشیده شود.

ارتفاع جان پناه بالکن و تراس حداقل 110 سانتی متر باید باشد و در بخش هایی که ارتفاع جان پناه از 1.1 متر کمتر است، باید با نصب نرده و یا حفاظ ساختمان، مانع از سقوط ساکنین و اشیاء شد.

در صورت استفاده از شیشه برای جان پناه تراس و بالکن، بایستی از شیشه لمینت غیر ریزنده با ضریب ایمنی بالا استفاده کرد.

تراس هایی که سقف بخش طبقه زیری هستند و تاسیسات روی آن ها نصب شده و همچنین دارای راه عبور جداگانه هستند، مطابق گواهی پایان کار لازم است با مساحت در بخش مشاعات به آن ها اشاره شود.

در خصوص فضاهای نیمه باز لازم است تا شیب بندی، کف شوی و یا ناودان برای هدایت و جمع آوری آب باران در نظر گرفته شود.

در مورد معابر با عرض کمتر از 10 متر اجازه احداث بالکن داده نمی شود، در خصوص معبرهای 10 تا 12 متری از طبقه دو بر روی پیلوت تراز 0.80 و در معابر با عرض 12 تا 20 از طبقه دوم روی پیلوت تراز 100 سانتیمتری ممنوعیت برای احداث بالکن وجود ندارد، البته لازم به ذکر است در مورد ساختمان های بالای 12 طبقه احداث بالکن مگر تحت شرایط خاص، مطلوب نمی باشد.

همه بالکن ها، تراس و پاسیوها بایستی به نور مصنوعی مجهز باشد که بتوان آن را از داخل کنترل کرد.

لازم است تا دیوارهایی که تراس را محصور می کنند، به طوری طراحی شوند تا دید همسایه ها کاملاً محصور شوند.

بالکن یا تراس؟ کدام برای شما بهترین گزینه است؟

انتخاب کردن بین تراس یا بالکن بیش از اینکه تصمیمی راجع به طراحی باشد، به موقعیت ساختمان، کاربرد مورد انتظار و سبک زندگی برمی گردد، برای یک آپارتمان شهری با محدودیت فضایی بهترین انتخاب یک بالکن است که نیاز به دسترسی به فضای بیرون را فراهم می کند و همچنین برای استفاده روزمره مناسب بوده، امنیت بالاتر است، نگهداری کمتری نیاز دارد و می توان آن ها را با مبلمان کوچک و گلدان هایی به فضای دلنشین مورد نیاز خود تبدیل کرد.

اما در مورد خانه های بزرگتر یا ویلاهایی های دوبلکس می توان تراس را انتخابی برتر دانست، تراس ها با فضای وسیعتر خود می توانند به مکانی مناسب برای فعالیت های گروهی و دورهمی ها و مهمانی های کوچک تبدیل شوند، این تراس ها علاوه بر نقش مهم در طراحی، به ارزش ملک می افزایند.

امیدواریم که این مقاله از گروه ساختمانی ابوالقاسمی برای شما کارآمد بوده باشد، درک تفاوت تراس و بالکن و ایوان برای انتخاب درست بین آن ها کاملاً لازم است تا برای مثال بتوان با توجه به موقعیت جغرافیایی، شرایط آب و هوایی را در نظر گرفت تا در مناطق بارانی از بالکن و یا ایوانی مسقف بهره برد و در مناطق آفتابی با تراسی بدون سقف احساس فضایی سرباز و آزاد را به دست آورد.